“Cơ hội học hỏi xuất hiện khi chúng ta phạm sai lầm.”

– Amy C. Edmunson, 1999

Trong nhiều doanh nghiệp, sai lầm thường bị coi là lỗi cá nhân, gắn liền với trách nhiệm và sự phán xét. Khi trọng tâm đặt vào câu hỏi “Ai sai?” thay vì “Vì sao sai?”, môi trường công sở dễ trượt sang văn hoá đổ lỗi. Kết quả là tổ chức trở nên căng thẳng, ngột ngạt, hạn chế đổi mới và làm giảm sự đóng góp từ nhân viên.

Ngược lại, trong văn hoá học hỏi, sai lầm được xem như dữ liệu thực tế quý giá. Những vấp ngã không bị che giấu, mà trở thành cơ hội để thảo luận công khai, hợp tác và cải thiện hệ thống.

Văn hoá đổ lỗi hay học hỏi?

Một câu hỏi giúp tổ chức tự soi chiếu:

Nhân viên có thể nói thật, thừa nhận rủi ro hoặc chia sẻ thất bại mà không sợ phán xét hay trừng phạt không?

Nếu câu trả lời là có, tổ chức đang tạo dựng an toàn tâm lý – yếu tố cốt lõi ảnh hưởng lớn đến hiệu suất và sự gắn kết.

Lợi ích của an toàn tâm lý trong tổ chức

Khi cảm thấy an toàn, nhân viên thường:

• Cởi mở hơn, sẵn sàng chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm.
   
• Tự tin đặt ra cả những “câu hỏi ngớ ngẩn”.
   
• Dễ dàng thừa nhận sai sót trước khi vấn đề leo thang thành khủng hoảng.

Nguồn ảnh: Canva

Sai lầm – Đòn bẩy cho sự phát triển

Trong bối cảnh môi trường kinh doanh biến đổi không ngừng, một hệ thống cứng nhắc và sợ sai sẽ khó tồn tại lâu dài. Ngược lại, những tổ chức biết đón nhận và khai thác sai lầm một cách thông minh sẽ trở thành tổ chức học hỏi – thích ứng nhanh hơn, sáng tạo hơn và bền vững hơn.

Nguồn tham khảo:

Edmondson, A. C. (1996). Learning from mistakes is easier said than done: Group and organizational influences on the detection and correction of human error. Journal of Applied Behavioral Science, 32(1), 5–28. https://doi.org/10.1177/0021886396321001

Edmondson, A. C. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly, 44(2), 350–383. https://doi.org/10.2307/2666999

Edmondson, A. C. (2018). The fearless organization: Creating psychological safety in the workplace for learning, innovation, and growth. Wiley.

Risk Engineering. (n.d.). Psychological safety. Retrieved September 8, 2025, from https://risk-engineering.org/concept/psychological-safety

Wikipedia contributors. (2024, May 5). Psychological safety. Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Psychological_safety